چون شكر فلانى « 1 » نكرده‌اى شكر مرا نيز نكرده‌اى ! بعد از آنْ آن حضرت [ m . b 73 ] فرمودند : هركس از شما كه شكر مردم را بيشتر بجاى مىآورد شكر خدا را بيشتر بجاى آورده « 2 » . فصل [ در اينكه نعمتها يا دنيوى است يا دينى ] بدان كه نعمتها يا دنيوى است مثل تمامى خلقت و لذّتهاى خوش آينده و دفع مفاسد ومضرّتها ، و يا دينى است مثل اسلام و معرفت ائمّهء معصومين سلام اللَّه عليهم و توفيق بر طاعت و عصمت از معصيت . و نعمتهاى دينى عظيم‌تر است از دنيوى زيرا كه به سعادت ابدى مىرساند و از شقاوت سرمدى نجات مىدهد . و كفّار در نعمت دنيوى با مسلمانان يكسانند و نيكان غنيمت مىشمرند « 3 » زايل شدن آنچه را از آنها مهمّ نيست . حضرت امام موسى عليه السلام فرمودند : هركه شكر خدا را بر نعمتى بكند شكر خدا « 4 » كرده ، امّا شكر « 5 » بهتر است از آ ن نعمت « 6 » . و بدان كه طريق تحصيلِ شكر معرفت است و فكر در صنايع خدا كردن و در دنيا ملاحظهء ادنى و در دين ملاحظهء اعلى نمودن و « 7 » در مصيبتها « 8 » شكر كردن بر آنكه مصيبتى عظيم‌تر به آن نرسيده و آنكه آن مصيبت در دين نيست و آنكه عقوبت گناهان وى در دنيا به آن رسيده و به آخرت نيفتاده و آنكه اين عقوبت در آخر به آن مىرسد و الحال كه رسيده فارغ شد و آنكه ثواب آن مصيبت از براى او بهتر است و آنكه محبّت

--> ( 1 ) . فلانى / s فلان . a فلان را . ( 2 ) . الكافي 2 : 99 ح 30 . ( 3 ) . مىشمرند / a s مىشمرده‌اند . ( 4 ) . a s + را . ( 5 ) . m - شكر . ( 6 ) . الكافي 2 : 96 ح 13 . مشكاة الأنوار : 71 از امام رضا عليه السلام . ( 7 ) . a s - و . ( 8 ) . s a + و .